System dozoru elektronicznego

Wobec zmian legislacyjnych obowiązujących od dnia 15.04.2016 r. warunki i tryb orzekania o udzieleniu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego reguluje Rozdział VIIA Kodeksu Karnego Wykonawczego z dnia 6 czerwca 1997 r. (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 665 z pózn.zm.).

Jak zmieniła się instytucja dozoru elektronicznego po 15 kwietnia 2016 roku

Od 15 kwietnia 2016 r. obowiązuje nowelizacja przepisów prawa karnego oraz karno-wykonawczego, która przywraca w głównej mierze rozwiązania sprzed 01 lipca 2015 r. i objęcie tym samym systemem dozoru elektronicznego części osób skazanych na karę więzienia.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 01 lipca 2015 r. dozór elektroniczny stał się rodzajem kary ograniczenia wolności, a nie jak to było we wcześniejszym porządkiem prawnym – sposobem wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze do jednego roku.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu Ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks karny wykonawczy z dnia 11 marca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 428), powyższa zmiana okazała się w praktyce wysoce nieefektywna i przyniosła drastyczny spadek orzeczeń o wykonywaniu kary w Systemie Dozoru Elektronicznego. Z tego względu dalsze stosowanie systemu na potrzeby wykonywania kary ograniczenia wolności może doprowadzić do zmarginalizowania tej instytucji w sferze polityki karnej.

Nowelizacja ww. ustaw ponownie obejmuje Systemem Dozoru Elektronicznego część osób skazanych na karę więzienia oraz powraca do większości przepisów sprzed 01 lipca zeszłego roku, przywracając bezpośrednio powyższą możliwość jako formę wykonywania kary pozbawienia wolności, a nie kary ograniczenia wolności.

Co to jest system dozoru elektronicznego?

Dozór elektroniczny pozwala osobie skazanej na odbycie kary w warunkach wolnościowych, w miejscu jej zamieszkania, przy zastosowaniu systemów elektronicznych ograniczających jej swobodę poruszania się i zmiany miejsca pobytu. Polega to na założeniu na nogę (czasami na rękę) skazanego, niekrępującego nadajnika radiowego (podobnego do dużego zegarka) oraz montażu w miejscu zamieszkania urządzenia monitorującego. Osoba objęta dozorem w godzinach określonych przez sąd powinna znajdować się w miejscu zamieszkania.

W przypadku naruszenia przez skazanego warunków odbywania kary (nieobecność podczas godzin odbywania kary lub manipulowanie przy urządzeniu monitorującym lub nadajniku) system informatyczny Centrali Monitorowania wygeneruje informację o naruszeniu warunków i sąd będzie musiał podjąć w stosunku do skazanego niezwłoczne działania. W takiej sytuacji sąd penitencjarny będzie mógł uchylić zezwolenie na odbywanie kary w SDE. Dla skazanego będzie to oznaczało karę pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego.

System dozoru elektronicznego pozwala, mimo pewnych ograniczeń, na prowadzenie w miarę normalnego życia osobistego, w szczególności na utrzymywanie więzi z rodziną, naukę i świadczenie pracy.

Kto może skorzystać z systemu dozoru elektronicznego?

Odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w s.d.e. następuje na mocy zezwolenia sądu penitencjarnego i dotyczyć może kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 1 roku, jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary, skazany posiada określone miejsce stałego pobytu, osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, a obejmującą także umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzenie czynności kontrolnych (art.43la.§1 Kodeksu karnego wykonawczego).

Sąd może udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego pomimo braku zgody wspólnie zamieszkujących pełnoletnich osób, jeżeli wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła, i narusza jej prywatność w nieznacznym stopniu. (art. 43la§4 Kodeksu karnego wykonawczego).

Zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. może być udzielone również skazanemu, wobec którego orzeczono zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 43lb Kodeksu karnego wykonawczego). Kara zastępcza pozbawienia wolności orzekana jest w zamian za nieuiszczoną grzywnę lub niewykonaną karę ograniczenia wolności.

Kto nie może zostać objęty systemem dozoru elektronicznego?

Zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie udziela się skazanemu w warunkach określonych w art. 64 §2 kodeksu karnego (recydywa wielokrotna).

Jaki organ udziela zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego?

Orzekanie, (czyli wydanie postanowienia) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego należy do właściwości sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. W przypadku pozytywnie rozpatrzonego wniosku, w sprawach związanych z wykonaniem postanowienia, właściwy jest sąd penitencjarny w okręgu, którego kara jest lub będzie wykonywana.

Sąd penitencjarny powinien wydać postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

Informacji w zakresie Systemu Dozoru Elektronicznego udziela I i II Zespół Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonujący Orzeczenia w Sprawach Karnych pod numerem telefonu 75 67 12 720.

Sądem właściwym dla rozpoznania wniosków w zakresie orzekania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego jest Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze - IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń w Sprawach Karnych, Al. Wojska Polskiego 56, 58-500 Jelenia Góra, pok. 120 (I piętro), tel. 75 64 15 192, fax 75 64 15 120

Kto może wystąpić z wnioskiem do sądu penitencjarnego?

Z wnioskiem o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego może wystąpić do sądu penitencjarnego:

  • skazany,
  • jego obrońca,
  • prokurator,
  • sądowy kurator zawodowy,
  • dyrektor zakładu karnego, (gdy skazany przebywa w zakładzie karnym).

Środki odwoławcze

Na postanowienie sądu, odmawiające udzielenia zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego.

Ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy w tej sprawie może być złożony po upływie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia.

Wymagane dokumenty

Wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. wraz z uzasadnieniem składa się na piśmie. Uzasadnienie wniosku powinno wykazać, że w stosunku do skazanego istnieją podstawy do ubiegania się o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. Do wniosku złożonego przez skazanego dołącza się udzieloną na piśmie zgodę osoby lub osób pełnoletnich wspólnie z nim zamieszkujących (art. 43ld§1 Kodeksu karnego wykonawczego).

Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w s.d.e. dotyczy skazanego, który odbywa już karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, posiedzenie sądu penitencjarnego odbędzie się w tym zakładzie, w którym skazany przebywa (art. 43 le§1 Kodeksu karnego wykonawczego).

Złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie wstrzymuję obowiązku stawienia się w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.

System dozoru elektronicznego w internecie

Ministerstwo Sprawiedliwości utworzyło stronę internetową www.dozorelektroniczny.gov.pl poświęconą Systemowi Dozoru Elektronicznego. Zamieszczone zostały tam  treści podstawowych aktów prawnych wprowadzających SDE, a także Informator pt. „Masz wybór. Dozór elektroniczny zamiast więzienia”. W jasny, przejrzysty, ale i szczegółowy sposób zostały w nim opisane informacje dotyczące funkcjonowania Systemu Dozoru Elektronicznego.

Rejestr zmian dla: System dozoru elektronicznego

Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
Wytworzył:
Kierownik Oddziału Administracyjnego
Opublikował:
admin
Dokument z dnia:
2017-04-24
Publikacja w dniu:
2017-04-24
Opis zmiany:
Uaktualniono przepisy